STEM Húsavík og Móðurmál á Norðurlandi stóðu fyrir vel heppnuðum fjölskylduviðburði í Tungulendingu undir yfirskriftinni The S in STEM – Science Family Workshop. Viðburðurinn fór fram í fjörunni og náttúrunni við Skjálfanda, þar sem umhverfið sjálft varð lifandi vettvangur fyrir vísindi, samtal og sameiginlegar uppgötvanir.

Þátttakan fór fram úr björtustu vonum og greinilegt var að fjaran, hafið og náttúran í kring sköpuðu sterka umgjörð fyrir forvitni og nám. Fjölskyldur fóru í fjársjóðsleit í fjörunni, skoðuðu þara og líf úr hafinu, fræddust um steingervinga, leituðu að kristöllum, smökkuðu þarasnakk og veltu fyrir sér vísindum í náttúrunni allt í kring

Börn og fullorðnir tóku virkan þátt; spurðu spurninga, skoðuðu, snertu, smökkuðu, ræddu og uppgötvuðu saman. Slíkar aðstæður skipta miklu máli, því nám verður oft dýpra og merkingarbærara þegar börn fá að tengja hugtök við raunverulega reynslu, skynjun og umhverfi sem þau þekkja.

Viðburðurinn er hluti af samstarfi STEM Húsavíkur og Móðurmáls á Norðurlandi – samtaka um tvítyngi. Markmiðið er að skapa vettvang fyrir fjöltyngdar fjölskyldur þar sem STEM-orðaforði, verkleg verkefni og móðurmál vinna saman og styðja börn í að byggja upp skilning á hugtökum sem þau mæta meðal annars í skólanum.

Starf Móðurmáls byggir á þeirri mikilvægu hugsun að móðurmál barna sé auðlind í námi. Þegar börn fá að ræða, kanna og skilja ný hugtök á sínu móðurmáli verður auðveldara að tengja þau við önnur tungumál, þar á meðal íslensku, og byggja upp dýpri skilning.

Þetta er jafnframt gott dæmi um það sem STEM-námsvistkerfi snúast um: að skapa fjölbreytta námsvettvanga utan hefðbundinnar kennslustofu og tengja saman heimili, skóla, samfélag, tungumál og náttúru. Með því að fara með námið út í nærumhverfið verður það sýnilegra, aðgengilegra og tengdara daglegu lífi barna og fjölskyldna.

Við þökkum fjölskyldunum kærlega fyrir þátttökuna, forvitnina og gleðina, og Tungulendingu fyrir einstaka umgjörð við Skjálfanda. Við hlökkum til næsta viðburðar.

Í lok apríl fór hópur kennara úr STEM Húsavík námsvistkerfinu í lærdómsríka endurmenntunarferð til Bodø í Noregi. Ferðin var hluti af Erasmus+ verkefni og hafði það að markmiði að efla faglega þekkingu, sækja innblástur og styrkja tengsl innan STEM námsvistkerfisins. Um var að ræða kennara frá Leikskólanum Grænuvöllum, Borgarhólsskóla auk stjórnenda í Frístund.

Slíkar ferðir gegna mikilvægu hlutverki í uppbyggingu lifandi námsvistkerfis. Þær skapa tækifæri fyrir kennara og samstarfsaðila til að kynnast nýjum aðferðum, sjá ólíkar útfærslur á STEM-menntun í verki og velta fyrir sér hvernig hægt er að aðlaga hugmyndir að eigin skóla- og nærsamfélagi.

Ferðin hófst hjá FIRST Scandinavia, þar sem hópurinn fékk innsýn í hugmyndafræði Newton Room og FIRST LEGO League. Í Newton-rýminu fengu þátttakendur sjálfir að takast á við verkefni tengd orku og mælingum, þar sem áhersla var lögð á hagnýtt, lifandi og rannsakandi nám. Þá prófaði hópurinn einnig að byggja og forrita LEGO-þjarka, þar sem nýir þættir, svo sem gervigreind, eru orðnir hluti af námsumhverfinu.

Hópurinn heimsótti einnig Aspåsen Skole, grunnskóla með um 300 nemendur. Þar fékk hópurinn kynningu á skólastarfinu, þar sem mikil áhersla er lögð á tengslamyndun, útivist og vellíðan nemenda. Sérstaka athygli vakti að fyrstu vikur skólaársins eru nýttar markvisst til að byggja upp traust, jákvæð tengsl og gott námsumhverfi, meðal annars með útiveru og sameiginlegum verkefnum. Þá eru frímínútur lengri en víða tíðkast og útinám er mikilvægur hluti af daglegu skólastarfi.

Hluti hópsins heimsótti jafnframt leikskólann Læringsverkstedet Notveien Naturbarnehage, þar sem áhersla er lögð á útikennslu, skynjun og tengingu barna við náttúruna. Þar rækta börnin meðal annars eigið grænmeti, læra um ferli náttúrunnar og nýta hráefni úr nærumhverfinu, svo sem þang úr fjörunni, sem áburð. Heimsóknin gaf góða innsýn í hvernig náttúran getur orðið virkur hluti af námi, þroska og skynjun barna.

Ferðinni lauk með heimsókn í Norsk Luftfartsmuseum, norska flugsafnið í Bodø. Þar hitti hópurinn safnkennara sem kynnti fjölbreytt fræðsluprógrömm safnsins og hvernig þau byggja á virkri þátttöku nemenda. Í safninu er nám sett í samhengi við raunveruleikann með skapandi kennsluaðferðum, hlutverkaleikjum og lifandi frásögnum. Slík söfn gegna mikilvægu hlutverki í STEM námsvistkerfum, þar sem þau tengja námsefni við raunverulegt líf, tækni, sögu og samfélag.

Endurmenntunarferðin til Bodø var bæði hvetjandi og gagnleg og mun nýtast áfram í þróun STEM starfs á Húsavík. Hún styrkti tengsl milli þátttakenda, gaf nýjar hugmyndir að kennslu og undirstrikaði mikilvægi þess að byggja upp nám í samstarfi skóla, stofnana, safna, fyrirtækja og samfélagsins alls.

STEM Húsavík þakkar kennurum frá Leikskólanum Grænuvöllum og Borgarhólsskóla Húsavík kærlega fyrir þátttökuna. Saman höldum við áfram að þróa lifandi STEM námsvistkerfi á Húsavík.

Leikskólinn Grænuvellir og STEM Húsavík hafa unnið saman að þróunarverkefni um innleiðingu STEAM í leikskólastarf, með styrk frá Sprotasjóði. Verkefnið fékk vinnuheitið „Hvað gerist ef þú prófar?“ og hefur snúist um að efla skapandi, rannsakandi og lausnamiðað nám barna í daglegu starfi leikskólans.

STEAM stendur fyrir vísindi, tækni, verkfræði, listir og stærðfræði. Í leikskólastarfi birtist STEAM ekki sem afmarkað námsgreinastarf, heldur sem nálgun þar sem börn fá tækifæri til að spyrja spurninga, prófa sig áfram, rannsaka, skapa, byggja, ræða saman og læra í gegnum eigin reynslu.

Verkefnið hefur byggst á samstarfi starfsfólks Grænuvalla og STEM Húsavíkur, þar sem unnið hefur verið að því að tengja STEAM-nálgunina við starfshætti leikskólans, áhuga barnanna og þann efnivið sem þegar er til staðar í umhverfinu. Áhersla hefur verið lögð á að skapa rými fyrir forvitni, tilraunir og opnar spurningar — þar sem ferlið skiptir ekki síður máli en niðurstaðan.

Nú liggur fyrir innleiðingaráætlun fyrir STEAM á Grænuvöllum, sem verður notuð samhliða öðrum mikilvægum áherslum leikskólans, meðal annars innleiðingaráætlunum um læsi og jákvæðan aga. Þannig verður STEAM hluti af heildstæðri þróun leikskólastarfsins og styður við nám, vellíðan, sköpun og þátttöku barna.

Samstarfsverkefnið sýnir hvernig hægt er að innleiða STEAM með markvissum hætti í leikskóla, með áherslu á daglegt starf, faglega þróun og virka þátttöku starfsfólks. Það er jafnframt mikilvægt dæmi um hvernig STEM Húsavík vinnur með stofnunum í nærsamfélaginu að því að efla menntun, framtíðarfærni og skapandi hugsun barna frá unga aldri.

Við þökkum starfsfólki og börnum Grænuvalla fyrir frábært samstarf og Sprotasjóði fyrir mikilvægan stuðning við verkefnið.

Dagana 20.–22. janúar fór fram ársfundur evrópska rannsóknarverkefnisins ICEBERG í Bologna á Ítalíu. Fundurinn var haldinn af samstarfsaðila verkefnisins, Instituto di Scienze Polari / Consiglio Nazionale delle Ricerche, og markaði upphaf þriðja starfsárs verkefnisins.

ICEBERG-verkefnið er þverfaglegt verkefni sem leiðir saman rannsakendur, samstarfsaðila og staðbundna aðila frá ólíkum löndum með það að markmiði að efla þekkingu, miðla niðurstöðum og styrkja tengsl vísinda, stefnumótunar og samfélags í tengslum við mengun á Norðurlslóðum.

Húsavík og nágrenni eru einn af rannsóknarvettvöngum verkefnisins og gegnir STEM Húsavík hlutverki staðbundins samhæfingaraðila. Huld Hafliðadóttir, forstöðukona STEM Húsavíkur, situr jafnframt í ráðgefandi stjórn verkefnisins.

Á fundinum var farið yfir framgang verkefnisins, helstu niðurstöður og næstu skref á lokaspretti þess. Þátttaka STEM Húsavíkur í ICEBERG undirstrikar mikilvægi þess að tengja alþjóðlegt rannsóknarstarf við nærsamfélög og skapa tækifæri til miðlunar, samtals og þátttöku á staðnum.

STEM Húsavík og Móðurmál á Norðurlandi vinna nú að fjöltyngdu STEM-orðasafni sem hluta af samstarfsverkefninu From Words to Wonder / Frá orðum til undrunar.

Markmiðið er að safna saman hugtökum sem tengjast vísindum, tækni, verkfræði og stærðfræði á ólíkum tungumálum og gefa út fjöltyngda STEM-orðabók í vor.

Orðasafnið er unnið í opnu samstarfi og við hvetjum fjölskyldur, kennara og aðra áhugasama til að taka þátt með því að bæta við orðum á sínu tungumáli. Þannig verður orðabókin til í sameiningu, með framlagi frá fólki með fjölbreyttan tungumála- og menningarbakgrunn.

Verkefnið styður við íslenskunám fjöltyngdra barna og fjölskyldna þeirra, en um leið viðurkennir það mikilvægi móðurmálsins og fjölbreyttra tungumála í námi. Með því að tengja STEM-hugtök við ólík tungumál skapast tækifæri til samtals, skilnings og þátttöku í gegnum vísindi, sköpun og sameiginlega þekkingarleit.

Fjöltyngda STEM-orðasafnið er hluti af verkefni STEM Húsavík og Móðurmáls Norðurlands sem nýtir STEM til að efla íslenskukunnáttu fjöltyngdra barna og fjölskyldna þeirra.

Viltu taka þátt?
Kíktu á orðasafnið og bættu við orðum á þínu tungumáli sem tengjast STEM — vísindum, tækni, verkfræði og stærðfræði.